« عَمَّا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ الْمَثُلاَتِ » ( از آنچه در پيش روى دارد از عقوبت ها . ) « بين يديه » يعنى جلوى انسان . بعضى از شارحان نهج البلاغه عقوبت هاى جلو را عقوبت هاى گذشته معرّفى كرده اند ، بدين معنى كه گويا گذشته ها در مقابل شماست و شما آنها را مى بينيد . ممكن هم هست عكس آن باشد ، زيرا گذشته را انسان پشت سر گذاشته ، و آنچه جلوى انسان است آينده است . انسان مسافرى است كه به طرف قيامت و آخرت مى رود ، و راهى كه در پيش دارد بين دو دست اوست . خداوند از زبان شيطان مى فرمايد : ( لاقعدنّ لهم صراطك المستقيم ثمّ لآتينّهم من بين أيديهم و من خلفهم و عن أيمانهم و عن شمائلهم ) ( 1 ) خدايا براى اين مردم بر سر راه راست تو مى نشينم و از چهار جبهه به اين مردم حمله مى كنم ، از جلوى دستهايشان و از پشت سرشان و از طرف راستشان و از طرف چپشان . در اخبار و روايات در تفسير اين آيه آمده است : ( 2 ) آنچه در جلو قرار دارد مرگ و قيامت است ، چون به طرف مرگ و قيامت مى رويم شيطان آن را از ذهن ما بيرون مى برد و ما را از مردن و قيامت غافل مىكند ; و منظور از آنچه پشت سر است دنياست ، چون انسان به طرف آخرت كه مى رود دنيا را پشت سر مى گذارد ، شيطان مى گويد : دنيا را براى او زينت مى دهم تا به آن دلبسته شود ; و منظور از طرف راست اعمال خوب است ، شيطان مى گويد اعمال خوب را در نظر انسان سست مى كنم كه انجام ندهد ; و منظور از طرف چپ اعمال زشت است ، شيطان كارى مىكند كه انسان كارهاى زشت را انجام دهد و مرتكب گناه و معصيت شود . بنابراين تفسير « عمّا بين يديه من المثلات » يعنى عقوبت هايى كه در پيش داريد ، سنخ عقوبت هايى كه براى گذشتگان بود چه عقوبت دنيوى و چه عقوبت اخروى .

--> 1 - سوره اعراف ، آيات 16 و 17 2 - تفسير نور الثقلين ، ج 2 ، ص 11